- Mahaneeyulu | భారతీయ సమాజానికి గొప్ప సంప్రదాయం ఉంది. సమాజం కోసం, దేశం కోసం తమ జీవితాలను అంకితం చేసిన మహనీయులను స్మరించుకోవడం, వారి జయంతులు, వర్ధంతులను ఘనంగా నిర్వహించుకోవడం అందరి బాధ్యత. సంప్రదాయంలో భాగం కూడా. మహనీయుల జీవితాలు మనకు స్ఫూర్తిని అందిస్తాయి. వారి పోరాటాలు, త్యాగాలు, ఆలోచనలు, సామాజిక సేవ, ప్రజా చైతన్యం- ఇవన్నీ భవిష్యత్ తరాలకు మార్గదర్శకాలు. అయితే ఇటీవల కాలంలో ఒక ఆందోళనకరమైన సామాజిక ధోరణి మన ముందుకు వస్తోంది. సమాజానికి సేవ చేసిన అనేకమంది మహనీయులను క్రమంగా ఒక నిర్దిష్ట కులానికి లేదా వర్గానికి ప్రతినిధులుగా మాత్రమే చూడడం పెరుగుతోంది. ఫలితంగా వారి జయంతి ఉత్సవాలు సమాజం మొత్తాన్ని కలుపుకునే విధంగా కాకుండా, ఆయా కులాలు లేదా వర్గాల కార్యక్రమాలుగా మారుతున్న పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. ఇది కేవలం ఒక కార్యక్రమ నిర్వహణకు సంబంధించిన విషయం కాదు. దీని వెనుక మన సామాజిక నిర్మాణం, మన ఆలోచనా విధానం, భవిష్యత్ తరాలపై పడే ప్రభావం వంటి అనేక అంశాలు ఉన్నాయి.
- మహనీయుల విషయంలో ఏం జరుగుతోంది
* సమాజం కోసం పనిచేసిన మహనీయులను వారు జన్మించిన కులం ఆధారంగా మాత్రమే గుర్తించడం సరైన విధానం కాదు. ఒక వ్యక్తి ఒక నిర్దిష్ట సామాజిక వర్గంలో జన్మించి ఉండవచ్చు. కానీ ఆయన చేసిన సేవలు ఆ వర్గానికే పరిమితం కాకపోవచ్చు. ఆయన పోరాటం విద్య కోసం కావచ్చు, సామాజిక న్యాయం (social justice) కోసం కావచ్చు, పేదల కోసం కావచ్చు, మహిళల సాధికారత కోసం కావచ్చు, స్వాతంత్ర్యం కోసం కావచ్చు, ప్రజా హక్కుల కోసం కావచ్చు లేదా సామాజిక సంస్కరణ కోసం కావచ్చు. అటువంటి వ్యక్తుల సేవలను కేవలం వారి కుల గుర్తింపుతో పరిమితం చేయడం ద్వారా మనమే వారి మహత్తును చిన్నదిగా చేస్తున్నామని మరచిపోవద్దు. ఉదాహరణకు, సర్వాయి పాపన్న వంటి చారిత్రక వ్యక్తులను కేవలం ఒక సామాజిక వర్గానికి చెందిన వ్యక్తిగా మాత్రమే చూడటం కంటే, ఆయన కాలంలోని సామాజిక పరిస్థితులు, ప్రజా పోరాటం, నాయకత్వ లక్షణాలు, చారిత్రక పాత్ర వంటి అంశాలను మొత్తం సమాజానికి పరిచయం చేయడం మరింత ప్రయోజనకరం. అదేవిధంగా వివిధ రంగాల్లో సేవ చేసిన మహనీయులందరినీ వారి జన్మకులానికి పరిమితం చేయకుండా, వారి ఆలోచనలు, సేవలను సమాజానికి అందించాలి. - ఐక్యతకు వేదికలు కావాలి
* జయంతి ఉత్సవాలు అంటే కేవలం ఒక విగ్రహానికి పూలమాల వేయడం కాదు. అది ఒక వ్యక్తి జీవితాన్ని గుర్తు చేసుకునే అవకాశం. ఆ మహనీయుడు ఎందుకు గొప్పవాడయ్యాడు? ఆయన ఏ సమస్యపై పోరాడారు? ఆయన సమాజానికి ఏమి అందించారు?ఆయన ఆలోచనలు నేటి తరానికి ఎలా ఉపయోగపడతాయి? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పే వేదికగా జయంతి కార్యక్రమాలు మారితే ప్రయోజనకరం. అయితే ఒక మహనీయుడి జయంతికి కేవలం ఆయా కులానికి చెందినవారే హాజరవుతూ, మిగిలిన సమాజం దూరంగా ఉంటే, ఆ కార్యక్రమానికి సామాజిక ప్రయోజనం తగ్గిపోతుందనే భావన వినిపిస్తుంది. ఒక మహనీయుడి జయంతి రోజున అన్ని వర్గాల ప్రజలు కలిసి ఆయనను స్మరించుకుంటే, అది నిజమైన సామాజిక గౌరవం అవుతుంది. ఘన నివాళిగా మారుతుంది. - కుల గుర్తింపుతో మహనీయులను పరిమితం చేయడం వల్ల కలిగే నష్టం
* సమాజంలో ఇప్పటికే అనేక రకాల సామాజిక విభజనలు ఉన్నాయి. కులం, ప్రాంతం, భాష, ఆర్థిక స్థితి వంటి అంశాలు ప్రజలను వేరు చేసే పరిస్థితులు ఉన్నాయి. ఇలాంటి సమయంలో మహనీయుల జయంతులు కూడా కులాల వారీగా విభజించబడితే, మనకు తెలియకుండానే మరో విభజనకు బలం చేకూరుతుంది. ఒక పట్టణంలో ఒక మహనీయుని జయంతి జరుగుతుంటే, “ఇది వారి కార్యక్రమం” అని ఇతరులు భావించడం ప్రారంభిస్తే, ఆ మహనీయుడు సమాజానికి చెందిన వ్యక్తి కాకుండా ఒక కులానికి చెందిన వ్యక్తిగా మారిపోతారు. ఇది భవిష్యత్ తరాలకు కూడా తప్పుడు సందేశాన్ని అందించే ప్రమాదం ఉంది. - “ఈ మహనీయుడు మా వాడు, ఆ మహనీయుడు మీ వాడు” అనే భావన పెరిగితే, “మన మహనీయులు” అనే విశాలమైన భావన క్రమంగా బలహీనపడుతుంది.
- ప్రభుత్వ పాత్రపై పునరాలోచన అవసరం
* ఈ విషయంలో ప్రభుత్వ పాత్ర అత్యంత కీలకమైనది. వివిధ మహనీయుల జయంతులు, వర్ధంతి ఉత్సవాలు ను అధికారికంగా నిర్వహించడం వెనుక ఉద్దేశం వారి సేవలను ప్రజలకు పరిచయం చేయడం, వారి ఆలోచనలను ప్రచారం చేయడం, సామాజిక చైతన్యం కల్పించడం కావాలి. కానీ కార్యక్రమాలు క్రమంగా కేవలం ఒక సామాజిక వర్గానికి పరిమితమవుతున్నాయా? ఇతర వర్గాల ప్రజలు పాల్గొంటున్నారా? విద్యార్థులు ఈ కార్యక్రమాల ద్వారా ఏమి నేర్చుకుంటున్నారు? అనే అంశాలపై సమీక్ష అవసరం. ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు కేవలం పూలమాలలు, సభలు, ప్రసంగాలకే పరిమితం కాకుండా, మహనీయుల ఆలోచనలను విద్యార్థులకు చేరవేసే విధంగా ఉండాలి. - పాఠశాలలు, కళాశాలలు కేంద్రాలుగా మారాలి
* మహనీయుల జయంతులను సామాజిక ఐక్యతకు ఉపయోగపడే విధంగా నిర్వహించడానికి పాఠశాలలు, కళాశాలలు సరైన వేదికలు. ప్రతి పాఠశాల, కళాశాలలో వివిధ రంగాలకు చెందిన మహనీయుల జీవిత చరిత్రలను విద్యార్థులకు పరిచయం చేయాలి. వారి జయంతి సందర్భంగా వ్యాసరచన, ఉపన్యాస పోటీలు,చర్చా కార్యక్రమాలు,క్విజ్లు,పుస్తక ప్రదర్శనలు,జీవిత చరిత్రలపై అవగాహన సదస్సులు, సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించవచ్చు. దీంతో జయంతి ఒక ఆచార కార్యక్రమంగా కాకుండా విద్యా కార్యక్రమంగా, చైతన్య కార్యక్రమంగా మారుతుంది. - “మా మహనీయుడు” కాదు – “మన మహనీయుడు” అనేలా మన ఆలోచనా విధానంలో ఒక చిన్న కానీ గొప్ప మార్పు రావాలి.
- “ఆయన మా కులానికి చెందినవారు” అనే భావన స్థానంలో, “ఆయన మన సమాజానికి చెందిన మహనీయులు” అనే భావన రావాలి. ఒక మహనీయుడు ఏ కులంలో జన్మించాడన్నది చరిత్రలో ఒక అంశం మాత్రమే. ఆయన సమాజానికి ఏమి చేశాడన్నదే ఆయన గొప్పతనానికి అసలు ప్రమాణం. అందువల్ల మహనీయులను గౌరవించడానికి ఆయన కులానికి చెందినవారే రావాల్సిన అవసరం లేదు. సమాజంలోని ప్రతీ వ్యక్తి స్మరించుకునే హక్కు, బాధ్యత కలిగి ఉండాలి.
- సామాజిక సంఘాల పాత్ర కూడా ముఖ్యమే
ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన అంశాన్ని కూడా గుర్తించాలి. ఒక నిర్దిష్ట సామాజిక వర్గానికి చెందిన మహనీయుడి జయంతిని ఆ వర్గానికి చెందిన సంఘాలు స్వచ్ఛందంగా నిర్వహించుకోవడంలో తప్పు లేదు. వారు తమ సొంత నిధులతో, తమ సంఘాల ఆధ్వర్యంలో, విగ్రహాల వద్ద లేదా ఇతర ప్రదేశాల్లో నిర్వహించి తమ మహనీయుడిని స్మరించుకోవచ్చు. అది వారి సామాజిక హక్కు. అయితే అదే సమయంలో ఆ మహనీయుడి సేవలను తమ కులానికే పరిమితం చేయకుండా, ఇతర వర్గాల ప్రజలను కూడా ఆహ్వానించి, ఆయన జీవితాన్ని సమాజానికి పరిచయం చేసే ప్రయత్నం చేయాలి.అప్పుడు కుల సంఘం నిర్వహించే కార్యక్రమం కూడా సామాజిక ఐక్యతకు ఒక వేదికగా మారుతుంది.
ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలకు కొత్త రూపకల్పన అవసరం
* ప్రభుత్వం కూడా ఈ అంశంపై ఒక సమగ్ర విధానాన్ని రూపొందించాల్సిన సమయం వచ్చింది.ప్రభుత్వం నిర్వహించే అధికారిక జయంతి కార్యక్రమాలు “కుల ఆధారిత కార్యక్రమాలు” కాకుండా “సామాజిక-విద్యా కార్యక్రమాలు”గా ఉండాలి.
కలెక్టరేట్, ఇతర ప్రభుత్వ, కార్యాలయాల్లో కేవలం ఒక రోజు కార్యక్రమం నిర్వహించడం కంటే, ఆ మహనీయుడి జీవితంపై పాఠశాలలు, కళాశాలల్లో ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహించే విధానాన్ని ప్రోత్సహించాలి. ప్రభుత్వం అధికారికంగా స్మరించాల్సిన మహనీయులందరినీ సమాజంలోని అన్ని వర్గాలకు పరిచయం చేయాలి. అదే సమయంలో, సంబంధిత సామాజిక సంఘాలు తమ సొంత నిధులతో ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహించుకునే స్వేచ్ఛను కూడా కొనసాగించాలి. ఈ రెండు విధానాలు సమతుల్యతను తీసుకువస్తుంది. భవిష్యత్ తరాల కోసం ఇది మన అందరి బాధ్యత. ఈరోజు మనం తీసుకునే నిర్ణయాలు రేపటి తరాల ఆలోచనా విధానాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. - పిల్లలకు చిన్నప్పటి నుంచే “ఈ మహనీయుడు ఒక కులానికి చెందినవాడు” అని మాత్రమే చెబితే, వారు కూడా మహనీయులను కులాల వారీగా చూడటం నేర్చుకుంటారు. కానీ “ఈయన ఈ దేశం కోసం, ఈ సమాజం కోసం చేసిన సేవ ఇదీ” అని చెబితే, వారు సేవను, విలువలను, త్యాగాన్ని గౌరవించడం నేర్చుకుంటారు. అందుకే మహనీయుల జీవితాలను కుల గుర్తింపుల కంటే వారి ఆలోచనలు, సేవలు, త్యాగాలు, సామాజిక మార్పు ఆధారంగా పిల్లలకు పరిచయం చేయాలి.
- మనం పాటించాల్సిన కొత్త విధానం
మహనీయుల జయంతుల విషయంలో కొన్ని సూత్రాలను అనుసరించడం ద్వారా మంచి మార్పు తీసుకురావచ్చు.
మొదటిది: ప్రభుత్వ అధికారిక కార్యక్రమాలు అన్ని వర్గాల ప్రజలను కలుపుకునే విధంగా ఉండాలి.
రెండవది పాఠశాలలు, కళాశాలల్లో మహనీయుల జీవిత చరిత్రలను విద్యార్థులకు పరిచయం చేయాలి.
మూడవది కుల సంఘాలు తమ స్వంత నిధులతో తమ మహనీయులను స్మరించుకోవడానికి పూర్తి స్వేచ్ఛ కలిగి ఉండాలి.
నాలుగవది ఏ మహనీయుడినీ కేవలం ఒక కులానికి పరిమితం చేసే ప్రచారాన్ని తగ్గించాలి.
ఐదవది జయంతి ఉత్సవాలను కేవలం పూలమాలలు వేసే కార్యక్రమాలుగా కాకుండా, విద్యా, సేవా, సామాజిక చైతన్య కార్యక్రమాలుగా మార్చాలి.
ఆరవది ప్రతి మహనీయుడి జీవితంలోని మానవతా విలువలను సమాజానికి పరిచయం చేయాలి. - ముగింపు
మహనీయుల జయంతులు మన సమాజాన్ని విడదీయడానికి కాదు, కలపడానికి ఉపయోగపడాలి.ఒక మహనీయుడు ఏ కులంలో పుట్టాడన్నది ఆయన చరిత్రలోని ఒక అంశం. కానీ ఆయన చేసిన సేవలు సమాజానికి ఉపయోగపడితే, ఆయన ఆలోచనలు దేశానికి ఉపయోగపడితే, ఆయన త్యాగాలు ప్రజలకు స్ఫూర్తినిస్తే—ఆయన ఒక కులానికి మాత్రమే చెందినవాడు కాదు.ఆయన మనందరి మహనీయుడు. కాబట్టి మనం “మా మహనీయుడు – మీ మహనీయుడు” అనే భావన నుంచి బయటకు వచ్చి, “మన మహనీయులు – మన సమాజం – మన దేశం” అనే విశాలమైన భావనను పెంపొందించుకోవాలి. ప్రభుత్వం కూడా ఈ అంశంపై పునరాలోచన చేసి, అధికారిక జయంతులను కుల ఆధారిత కార్యక్రమాలుగా కాకుండా, విద్యా,సామాజిక చైతన్య కార్యక్రమాలుగా తీర్చిదిద్దాలి. పాఠశాలలు, కళాశాలలు ఈ కార్యక్రమాలకు ప్రధాన కేంద్రాలుగా మారాలి. అదే సమయంలో, ప్రతి సామాజిక వర్గం తనకు స్ఫూర్తినిచ్చిన మహనీయులను స్వచ్ఛందంగా, స్వంత వనరులతో స్మరించుకోవచ్చు. అయితే ఆ స్మరణ ఇతరులను దూరం చేసే విధంగా కాకుండా, అందరినీ కలుపుకునే విధంగా ఉండాలి. మహనీయులను కులాల గోడల మధ్య బంధించకుండా, వారి ఆలోచనలను సమాజం మొత్తానికి అందిద్దాం. జయంతులు విభజనకు కాదు – ఐక్యతకు ప్రతీకలు కావాలి. మహనీయులు కులాలకు కాదు–తరతరాలకు స్ఫూర్తి కావాలి.మన స్మరణలో కులం కంటే సేవకు, గుర్తింపు కంటే మానవతకు, విభజన కంటే ఐక్యతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. అదే నిజమైన మహనీయుల గౌరవం.అదే సమాజానికి మన బాధ్యత.అదే భవిష్యత్ తరాలకు మనం అందించాల్సిన గొప్ప వారసత్వం. - – డా. పి .కృష్ణ దయా సాగర్ (సిద్ధిపేట, 9490243095) ✒️
- ఇది కూడా చదవండి..: మంటగలుస్తున్న మానవత్వం
Mahaneeyulu | మహనీయుల జయంతి ఉత్సవాలు.. కులాలకే పరిమితమా? సమాజానికంతటికీనా?
